Als zelfstandige bouw je via het wettelijk pensioen doorgaans minder op dan een werknemer. Wie hier niets aan doet, riskeert op latere leeftijd fors in inkomen achteruit te gaan. Gelukkig bestaan er verschillende manieren om zelf een aanvullend pensioen op te bouwen. In dit artikel zetten we de belangrijkste aandachtspunten op een rijtje.
Waarom een aanvullend pensioen noodzakelijk is
Het wettelijk pensioen van een zelfstandige ligt gemiddeld lager dan dat van een werknemer of ambtenaar. Dit komt onder meer doordat de sociale bijdragen anders berekend worden en de opbouw historisch gezien minder gunstig was. Wie zijn levensstandaard wil behouden na de pensioenleeftijd, doet er dan ook goed aan om tijdig zelf bij te bouwen.
De verschillende pijlers om te sparen
Er zijn meerdere formules beschikbaar, elk met eigen voordelen en aandachtspunten:
- Het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ): dit is vaak de eerste stap. De premies zijn fiscaal aftrekbaar als beroepskost, wat een aanzienlijk belastingvoordeel oplevert.
- Het VAPZ-vrij aanvullend systeem (POZ): sinds enkele jaren kan je bovenop het klassieke VAPZ nog extra sparen, wat interessant is als je al het maximum van het gewone VAPZ benut.
- Individuele Pensioentoezegging (IPT): dit is enkel mogelijk als je werkt via een vennootschap. Hierbij bouwt de vennootschap een pensioenreserve op, wat ook fiscaal voordelig kan zijn.
- Langetermijnsparen en pensioensparen: naast de beroepsgebonden formules kan je ook als privépersoon fiscaal voordelig sparen via klassieke pensioenspaarrekeningen of -verzekeringen.
Waar moet je op letten bij je keuze?
Fiscaal voordeel versus rendement
Niet elke formule levert hetzelfde fiscale voordeel op, en ook het verwachte rendement verschilt sterk. Een tak21-verzekering biedt zekerheid maar een lager rendement, terwijl een tak23-formule meer kans op groei biedt, met een hoger risico. Bekijk goed welke balans tussen veiligheid en opbrengst bij jouw situatie past.
Flexibiliteit van je stortingen
Als zelfstandige kunnen je inkomsten van jaar tot jaar schommelen. Kies daarom voor een formule waarbij je de hoogte van je stortingen kan aanpassen, zonder dat dit meteen tot boetes of verlies van voordelen leidt.
De eindbelasting bij uitkering
Het opgebouwde kapitaal wordt bij uitkering belast, maar het tarief hangt af van de gekozen formule en het moment van opname. Informeer je vooraf goed over deze eindbelasting, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Combineren met je vennootschap
Werk je via een vennootschap, dan loont het de moeite om VAPZ en IPT te combineren. Zo optimaliseer je zowel je persoonlijke belasting als de vennootschapsbelasting.
Start op tijd
Hoe vroeger je begint met aanvullend pensioensparen, hoe meer je profiteert van het rente-op-rente-effect en hoe lager de maandelijkse inspanning kan blijven. Wacht dus niet tot je vijftig bent om hierover na te denken.
Laat je persoonlijk adviseren
Elke situatie is anders: je activiteit, inkomen, gezinssituatie en risicobereidheid spelen allemaal een rol. Een gesprek met een verzekeringsmakelaar of financieel planner helpt je om de formules te kiezen die het best aansluiten bij jouw doelstellingen, zodat je met een gerust gemoed richting je pensioen kan bouwen.
Foto: Diego Fioravanti via Pexels
