Steeds meer werknemers in België willen naast hun vaste job iets bijverdienen als freelancer. Of het nu gaat om grafisch ontwerp, copywriting, fotografie of IT-projecten: freelancen naast je vaste baan is populairder dan ooit. Maar mag dat zomaar, en hoe pak je het verstandig aan?
Mag je freelancen naast je vaste job?
In principe mag je als werknemer een bijkomende activiteit als zelfstandige uitoefenen, maar er zijn wel een aantal zaken waarmee je rekening moet houden. Kijk eerst goed naar je arbeidsovereenkomst. Veel contracten bevatten een concurrentiebeding of een clausule over nevenactiviteiten die je verplicht om je werkgever op de hoogte te brengen, of die bepaalde activiteiten zelfs helemaal verbieden.
- Ga na of je arbeidsovereenkomst een verbod op nevenactiviteiten bevat.
- Vermijd concurrentie met je werkgever: freelancen in dezelfde sector kan tot conflicten leiden.
- Gebruik geen bedrijfsmiddelen, klantenbestanden of kennis van je werkgever voor je eigen zaak.
- Communiceer transparant: veel werkgevers waarderen openheid en zien geen graten in een bijberoep, zolang het je functioneren niet schaadt.
Statuut als zelfstandige in bijberoep
Wil je freelancen naast je vaste job, dan moet je je in de meeste gevallen inschrijven als zelfstandige in bijberoep. Dit statuut is er speciaal voor mensen die hoofdzakelijk werknemer zijn, maar er daarnaast een zelfstandige activiteit bij doen. Enkele voordelen:
- Lagere sociale bijdragen dan bij een hoofdberoep als zelfstandige.
- Je blijft sociale rechten opbouwen via je vaste job (pensioen, ziekteverzekering, werkloosheid).
- Je kan later, als je zaak goed loopt, overstappen naar zelfstandige in hoofdberoep.
Om te starten heb je een ondernemingsnummer nodig via een ondernemingsloket, moet je aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds en heb je een btw-nummer nodig als je facturen wil uitschrijven. Sommige activiteiten of vrijstellingen (zoals het bijklussen via het verenigingswerk of onbelast bijverdienen) kennen strikte grenzen, dus check steeds of jouw situatie daaronder valt.
Hoe begin je concreet?
- Bepaal je activiteit en doelgroep. Wees duidelijk over wat je aanbiedt en aan wie.
- Schrijf je in bij een ondernemingsloket en vraag een ondernemingsnummer aan.
- Sluit aan bij een sociaal verzekeringsfonds voor je sociale bijdragen als zelfstandige in bijberoep.
- Open eventueel een aparte bankrekening om privé en zakelijk gescheiden te houden.
- Zoek uit of je btw-plichtig bent en registreer je indien nodig bij de btw-administratie.
- Informeer je werkgever, zeker als je contract dit vereist of als transparantie de relatie ten goede komt.
Praktische tips voor een vliegende start
Begin klein en bouw geleidelijk op. Reserveer vaste momenten in je week voor je freelancewerk, zodat het je vaste job niet in de weg zit. Hou je administratie van bij het begin goed bij en zoek eventueel een boekhouder die ervaring heeft met zelfstandigen in bijberoep. Zo vermijd je verrassingen bij de belastingaangifte en bouw je op termijn een stevige basis op, mocht je ooit voltijds de stap naar het zelfstandigenbestaan willen zetten.
Freelancen naast je vaste baan biedt kansen om je vaardigheden te verbreden, extra inkomsten te genereren en te testen of ondernemen iets voor jou is. Met de juiste voorbereiding en een transparante houding tegenover je werkgever, kan je op een legale en verstandige manier van start gaan.
Foto: Rajesh S Balouria via Pexels
